Ana Sayfa Kripto Para Blockchain Haberleri Blockchain (Blok Zincir) Nedir?
Nedir? - 11/12/2019

Blockchain (Blok Zincir) Nedir?

Blockchain Türkçeye blok zinciri olarak çevrilebilir. Kabaca bakıldığında şifrelenmiş şekilde veri yönetimi sağlayan dağınık yapıda bir veritabanı sistemidir.

Bitcoin ile hayatımıza giren Blockchain adı son dönemde daha sık duyulmaya başlandı ve Blockchain’in ne olduğunu masaya yatırmak istedik. Bitcoin’in finansal bir değer olarak popülerleşmesi Blockchain’in arkaplanda kalmasına neden olsa da artık durum değişiyor.

Satoşi Nakamoto takma adını kullanan kişi veya kişiler tarafından yaratılan ve dâhice olduğu şüphe götürmeyen blok zinciri, gitgide önem kazanarak herkesin aklından geçen bir sorunun hedefine dönüştü. "Nedir bu blok zinciri?"

Dijital verinin kopyalanmasına değil dağıtılmasına izin verem blok zinciri, yepyeni bir internet türünün omurgasını oluşturuyor. Aslında dijital para birimi Bitcoin için hazırlanmış olsa da, teknoloji camiası bu teknolojiye yeni potansiyel kullanım amaçları buluyor. Tıpkı internette ya da otomobillerde olduğu gibi, blok zincirini kullanmak için nasıl işlediğini bilmeniz gerekiyor. Ama bu yeni teknolojiye aşinalık kazandıkça neden devrimci bir teknoloji daha iyi anlıyorsunuz.

Blockchain Teknolojisi

Blockchain teknolojisi, daha önce karşılaştığınız diğer sistemlerden pek farklı değildir. Blockchain ile pek çok insan bilgi kayıtlarına girdi yazabilir ve kullanıcılar bahsettiğimiz bilgi kayıtlarının ne yönde değiştirildiğini veya güncellendiğini görebilir. Buna örnek olarak Wikipedia sitesini gösterebiliriz. Yazılanlar tek bir kişinin ürünü değildir. Yani bilgi tek bir kişinin tekelinde değildir.

Ancak Wikipedia ile olan bu benzerlikler kabaca bir bakışta görünenlerdir. İşin derinine indiğimiz zaman, blockchain teknolojisini eşsiz kılan özellikler daha belirgin hale geliyor. İkisi de dağıtılmış ağlar üzerinden çalışırken Wikipedia, World Wide Web (WWW) protokolü üstüne kurulmuştur, istemci sunucu mimarisi kullanır.

Eğer yetkisi varsa, bir kullanıcı, merkezi sunucuda bulunan Wikipedia yazılarını değiştirebilir ve ne zaman bir kullanıcı Wikipedia sayfasına erişirse, asıl kopyanın güncellenmiş haline ulaşır. Veritabanının kontrolü Wikipedia yöneticilerinde kalır, böylece erişim ve yetkiler merkezi otorite tarafından muhafaza edilir.

Dağıtılmış Veri Tabanı

Bilgisayarlardan oluşan bir ağa binlerce kez kopyalanarak dağıtılan bir hesap tablosu düşünün. Sonra da bu ağın, söz konusu tabloyu düzenli olarak güncellemek üzere tasarlandığını düşünün. İşte blok zincirini anlamaya başladınız. Bir blok zincirindeki bilgi, paylaşılan ve sürekli güncellenen bir veri tabanı halinde varlığını sürdürüyor. Ağı bu biçimde kullanmanın bariz faydaları var. Blok zinciri veri tabanı tek bir konumda saklanmadığı için, kayıtlar herkese açık ve kolayca doğrulanabiliyor. Bu bilginin hackerların erişip bozabileceği merkezi sürümü de bulunmuyor. Aynı anda milyonlarca bilgisayarda barındırıldığından, veri tabanındaki veriye internetteki herkes erişebiliyor. 

Blok Zincirinin Sağlamlığı ve Güvenilirliği

Blok zinciri, tıpkı internet gibi dahili bir sağlamlığa sahip. Ağ boyunca birbirinin aynı bilgi blokları saklandığından, blok zinciri:

1- Tek bir kurum ya da kuruluş tarafından kontrol edilemiyor.

2- Tek bir kırılma noktasına sahip değil.

Bitcoin 2008’de icat edildi ve o günden bu yana önemli bir problem yaşanmaksızın Bitcoin blok zinciri çalışmayı sürdürüyor. Şu ana kadar Bitcoin’in yaşadığı tüm sorunların altında ya hackleme çabaları var ya da yönetimsel hatalar. Bir diğer deyişle,  bu sorunlar kötü niyetten ya da insan hatasından kaynaklanıyor; altında yatan konseptlerde hata olduğu için değil. İnternet de 30 yıl ayakta kalabildi. Bu da henüz geliştirilmeye devam eden blok zinciri teknolojisi için iyi bir haber demek. 

Şeffaf ve Bozulmaz

Blok zinciri teknolojisi kendisini her 10 dakikada bir otmatikman güncelleyen bir fikir birliği halinde. Kendi kendini denetleyen bir dijital değer ekosistemi olan ağ, gerçekleşen her işlemi 10 dakikalık aralıklarla güncelliyor. Bu işlemlerin her birini “blok” adı veriliyor ve böylece ortaya iki önemli şey çıkıyor: İlki, şeffaflık ilkesinin tüm ağa gömülü ve herkese açık olması. Diğeriyse blok zincirindeki herhangi bir bilgi birimini değiştirmek için tüm ağınkinden daha büyük bir işlem gücüne ihtiyaç olması ve bu yüzden bozulmaması. Bu durum teoride mümkün olsa da, uygulamada olanaksız. Örneğin, Bitcoin toplamak için sistemin yönetimini ele geçirirseniz Bitcoin’lerin değerini de sıfırlamış oluyorsunuz. 

Blockchain teknolojisi hangi alanlarda kullanılabilir?

Para birimleri aşırı şeffaf bir yapı sunar. Dünya üzerindeki toplam miktarı ve o anki ticari hacmi takip edebileceğimiz kadar şeffaftır. Gerçek anlamda eşler arası (peer to peer), işlemleri doğrulamak ve sonuçlandırmak için güçlü aracılara ihtiyacın olmadığı bir sistemdir. Teknoloji harikası bir kriptografiyle yaptığımız işlem sonucunda, elimizde gerçeğini kayıt alabilen bir veri tabanı varsa başka neleri kayıt alabileceğimizi bir düşünelim. Sadece kimin kime ödeme yaptığından ziyade yapısal her türlü bilgi kayıt altına alınabilir. Kimin kiminle evlendiğiden başlayarak, kimin hangi arazinin sahibi olduğuna kadar kayıt altına alınılabilir. Özellikle Edurne ve Mayel çiftinin blok zinciri üzerinden evlenmesi, dijitalleşmenin içselleştirilmesi ve blockchain üzerine yapılan konuşmalarda verilen en popüler örneklerden biri sayılabilir.

Tapscott’un blok zinciri teknolojisi ile ilgili verdiği örneklerden biri, özellikle teknolojiyle birlikte değişen ve dönüşen dünyada hukukun alanıyla ilgili de bizlere ipucu verir niteliktedir. Tapscott, bir endüstri düşünün diye başlıyor sözlerine. Blockchain sayesinde insanların ortaya çıkardıkları değerden kendilerine pay alabildikleri ve daha refah bir dünya oluşturarak o endüstri üzerinde yıkıcı bir etki yapma yolunda büyük potansiyele sahip olabilecekleri bir örnek anlatıyor bizlere. Mesela müzik endüstrisi, belki de blockchain, müzik platformu üzerinde müziğini yayınlayan bir sanatçı olarak diyeceğim ki “Müziğimi dinleyebilirsiniz, bedavadır. Filminizde mi kullanmak istiyorsunuz? Bu kadara mal olur ve bu şekilde çalışır. Filme koyarsanız akıllı kontrat bana ödeme yapar. Veya zil sesi olarak kullanmaya ne dersiniz? Onun akıllı kontratı da burada.”

Bankacılık sektörü için blockchain niçin önemlidir?

İşlemlerin karşılıklı iki taraf arasında gerçekleşmesi ve aracıya ihtiyaç duyulmaması blok zinciri teknolojisinin en önemli fırsatlarından biri olurken, aynı zamanda bu durum bankalar gibi geleneksel finans kurumları için de tehditkar bir nitelik taşıyor gibi görünse de, bankaların da önemli miktarlarda işlem ücreti ödediğini unutmamalıyız. Bu bağlamda blok zinciri teknolojisinin, bankaların da 2022 yılına kadar 20 milyar dolar civarında tasarruf sağlamasına imkân vereceği tahmin ediliyor. McKinsey gibi dünyanın en büyük danışmanlık firmaları ve birçok banka blockchain girişimleri başlatmaktadır. Aynı zamanda GoogleIBM ve Microsoft gibi dev isimler de blockchain projelerini geliştirmektedir.


6 yorum

  1. Blockchain teknolojisi önümüzdeki 5 veya 10 yıl içerisinde hayatımızın her alanına gireceğinden şüphem yok.

  2. Öncelik Bankaların altyapılarında kullanılması ve birçok şirketin Blockchain teknolojisini kullanması öncelikle Yıllık maliyetlerini en az yarı yarıya indireceğini şimdiden görüp uygulmasına geçen büyük şirketler mevcut. İnanıyorum ki, Evimizdeki buzdolabına kadar teknoloji olan tüm her şey Blockchain altyapısını kullanıyor olacak

  3. kendi fikrim, insan oğlunun bugüne kadar icat ettiği en büyük teknoloji altyapısı bence. Blockchain altyapısı ile daha güvenli bir otam sunmak en önemli etkenlerden bir tanesi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ayrıca Kontrol Et

Blockchain Artık Her Yerde Kullanılıyor

Blockchain kullanımı günden güne yaygınlaşıyor. Ortaya çıkan son haberlere göre federal ku…